{"id":5343,"date":"2021-05-14T14:10:22","date_gmt":"2021-05-14T14:10:22","guid":{"rendered":"http:\/\/uit-ci.org\/?p=5343"},"modified":"2021-05-14T14:10:22","modified_gmt":"2021-05-14T14:10:22","slug":"kuresel-baski-ve-abddeki-sosyal-kriz-nedeniyle-biden-patentlerin-kaldirilmasini-oneriyor","status":"publish","type":"post","link":"https:\/\/uit-ci.org\/index.php\/2021\/05\/14\/kuresel-baski-ve-abddeki-sosyal-kriz-nedeniyle-biden-patentlerin-kaldirilmasini-oneriyor\/?lang=tr","title":{"rendered":"K\u00fcresel bask\u0131 ve ABD\u2019deki sosyal kriz nedeniyle Biden patentlerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neriyor"},"content":{"rendered":"<p><em>\u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi \u2013 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal \u00f6nderlerinden Miguel \u00c1ngel Hern\u00e1ndez taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nd\u0131.<\/em><\/p>\n<p>Birle\u015fik Devletler 5-6 May\u0131s\u2019taki D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn Genel Konsey toplant\u0131s\u0131nda; Covid-19 a\u015f\u0131lar\u0131ndaki fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131 hakk\u0131ndaki muafiyete ili\u015fkin karar\u0131n\u0131 duyurdu. Bilhassa Biden y\u00f6netimi, halen uluslararas\u0131 ila\u00e7 \u015firketlerinin sahibi oldu\u011fu Covid-19 patentlerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neren \u00fclkelere kat\u0131lacak.<\/p>\n<p>\u00c7o\u011fu a\u015f\u0131 \u00fcreticisi olan AB, \u0130ngiltere, Norve\u00e7, \u0130svi\u00e7re, Kanada, Avustralya, Japonya, \u015eili, Kolombiya ve Brezilya\u2019yla birlikte ABD; patentlerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na \u0131srarla kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131km\u0131\u015flard\u0131. Onlar, DT\u00d6\u2019deki uluslararas\u0131 ila\u00e7 \u015firketlerinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131n ba\u015f savunucular\u0131yd\u0131.<\/p>\n<p><strong>ABD\u2019nin tavr\u0131 neden de\u011fi\u015fti?<\/strong><\/p>\n<p>\u015e\u00fcphesiz bu de\u011fi\u015fim, pandeminin neden oldu\u011fu sosyal \u00e7\u00f6k\u00fcnt\u00fc nedeniyle artan uluslararas\u0131 bask\u0131dan kaynaklan\u0131yor. Bu bask\u0131, ge\u00e7en y\u0131l Ekim ay\u0131ndan bu yana Hindistan ve G\u00fcney Afrika\u2019n\u0131n \u00f6nc\u00fcl\u00fck etti\u011fi DT\u00d6\u2019den a\u015f\u0131 patentlerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131 i\u00e7in yakla\u015f\u0131k 99 \u00fclkenin kat\u0131ld\u0131\u011f\u0131 bir giri\u015fimle daha da art\u0131yor.<\/p>\n<p>O g\u00fcnden bug\u00fcne, k\u00fcresel hayk\u0131r\u0131\u015f b\u00fcy\u00fcmeye devam ediyor. Bug\u00fcn 100\u2019den fazla \u00fclke Hindistan ve G\u00fcney Afrika\u2019ya kat\u0131l\u0131yor. Bu b\u00fcy\u00fcyen k\u00fcresel harekete, eski \u0130spanya Ba\u015fbakan\u0131 Jos\u00e9 Luis Rodr\u00edguez Zapatero ve Felipe Gonzalez gibi 170 kadar tan\u0131nan ki\u015fi ve bunlara M\u00e9decins Sans Fronti\u00e8res, Oxfam, Amnesty, Frontline Aids ve K\u00fcresel Adalet \u015eimdi gibi \u00fcnl\u00fc uluslararas\u0131 kurulu\u015flar e\u015flik ediyor. Nobel Bar\u0131\u015f \u00d6d\u00fcl\u00fc sahibi Muhammed Yunus liderli\u011findeki ve di\u011fer Nobel \u00f6d\u00fcl sahipleri taraf\u0131ndan desteklenen \u201cHalk\u0131n A\u015f\u0131s\u0131\u201d i\u00e7in ba\u015flayan yeni giri\u015fim k\u0131sa s\u00fcre \u00f6nce kamuoyuna a\u00e7\u0131kland\u0131 ve aralar\u0131nda George Clooney ve Forest Whitaker ve aktris Sharon Stone\u2019un da bulundu\u011fu 2 milyondan fazla imza toplad\u0131. \u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi \u2013 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal (\u0130UB-DE) olarak, Covid-19 a\u015f\u0131 patentlerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131na y\u00f6nelik k\u00fcresel bask\u0131n\u0131n bir par\u00e7as\u0131 olan bir kampanyaya aylard\u0131r \u00f6nc\u00fcl\u00fck ediyoruz.<\/p>\n<p>Biden taraf\u0131ndan benimsenen bu yeni pozisyon, ayn\u0131 zamanda ABD\u2019deki sosyal durum taraf\u0131ndan da belirleniyor. H\u00e2l\u00e2 10 milyon i\u015fsiz var ve ekonomi 2020\u2019de GSY\u0130H\u2019n\u0131n y\u00fczde 3,5\u2019i k\u00fc\u00e7\u00fcld\u00fc, bu da \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131 sonras\u0131 d\u00f6nemden bu yana en k\u00f6t\u00fcs\u00fc.<\/p>\n<p>Sosyal ho\u015fnutsuzluk, \u00f6\u011fretmenlerin Oklahoma, Kentucky, Bat\u0131 Virginia, Los Angeles ve Chicago\u2019daki grevlerinde a\u00e7\u0131\u011fa \u00e7\u0131kt\u0131; pandemi \u00e7er\u00e7evesinde hem\u015firelerin ve doktorlar\u0131n farkl\u0131 \u015fehirlerde protestolar\u0131; General Motors grevinin yan\u0131 s\u0131ra 2020\u2019de George Floyd\u2019un \u00f6ld\u00fcr\u00fclmesi \u00fczerine \u0131rk\u00e7\u0131l\u0131k kar\u015f\u0131t\u0131 g\u00fc\u00e7l\u00fc bir halk ayaklanmas\u0131; Amerikan h\u00fck\u00fcmetinin a\u015f\u0131lar ve patentler konusundaki tutumundaki bu de\u011fi\u015fikli\u011fi a\u00e7\u0131klayan i\u00e7 nedenlerdir.<\/p>\n<p>Joe Biden, a\u015f\u0131r\u0131 sa\u011fc\u0131 ve gerici Trump y\u00f6netiminin tam da bu ayaklanma nedeniyle yenilgisinden sonra ABD Ba\u015fkan\u0131 oldu. Demokrat Parti y\u00f6netimi, son y\u0131llarda toplumsal huzursuzlu\u011fun artt\u0131\u011f\u0131 bir \u00fclkede bir barut f\u0131\u00e7\u0131s\u0131n\u0131n \u00fczerinde oturdu\u011funu biliyor.<\/p>\n<p><strong>Her par\u0131ldayan \u015fey alt\u0131n de\u011fildir<\/strong><\/p>\n<p>ABD Ticaret Temsilcisi, h\u00fck\u00fcmetin fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131na g\u00fc\u00e7l\u00fc bir \u015fekilde inand\u0131\u011f\u0131n\u0131 h\u0131zl\u0131ca s\u00f6yledi. ABD h\u00fck\u00fcmetinin ila\u00e7 \u015firketlerinin \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savundu\u011funa hi\u00e7 \u015f\u00fcphe olmas\u0131n. \u201cS\u00fcrecin yava\u015f olaca\u011f\u0131n\u0131\u201d, DT\u00d6 m\u00fczakerelerinin zaman alaca\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6zlerine ekledi. Hala uluslararas\u0131 b\u00fcy\u00fck ila\u00e7 \u015firketleri taraf\u0131ndan kontrol edilen patentlerin h\u0131zl\u0131 bir \u015fekilde kald\u0131r\u0131lmas\u0131 konusunda hi\u00e7bir yan\u0131lsama olmamal\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u00c7okuluslu Pfizer \u015firketi, Biden\u2019\u0131n a\u00e7\u0131klamas\u0131na \u015fimdiden kar\u015f\u0131 \u00e7\u0131kt\u0131. Pfizer\u2019in orta\u011f\u0131 olan Alman laboratuvar\u0131 BioNTech\u2019in \u00e7\u0131karlar\u0131n\u0131 savunan Almanya ba\u015fbakan\u0131 Angela Merkel de ayn\u0131s\u0131n\u0131 yapt\u0131.<\/p>\n<p>Biden h\u00fck\u00fcmeti, patentleri kald\u0131rmay\u0131 kabul etti\u011fini s\u00f6yl\u00fcyor. E\u011fer s\u00f6yledikleri tutarl\u0131 olsayd\u0131, kendi \u00fclkesinde laboratuvarlar\u0131 bulunan, \u00f6zellikle Pfizer ve Moderna a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n patentlerini kald\u0131rmas\u0131 gerekirdi.<\/p>\n<p>D\u00fcnya Sa\u011fl\u0131k \u00d6rg\u00fct\u00fc (DS\u00d6) verilerine g\u00f6re, Nisan ay\u0131 ba\u015flar\u0131nda k\u00fcresel olarak uygulanan a\u015f\u0131 dozlar\u0131n\u0131n y\u00fczde 87\u2019sinden fazlas\u0131 en zengin \u00fclkelerde enjekte edilirken, d\u00fc\u015f\u00fck gelirli \u00fclkeler \u015fimdiye kadar \u00fcretilen a\u015f\u0131lar\u0131n yaln\u0131zca y\u00fczde 0,2\u2019sini ald\u0131. Duke \u00dcniversitesi, ABD\u2019de 300 milyon doz a\u015f\u0131 fazlas\u0131 oldu\u011funu tahmin ediyor, ancak Biden y\u00f6netimi sat\u0131n ald\u0131klar\u0131 milyonlarca a\u015f\u0131y\u0131 daha fakir \u00fclkelere ba\u011f\u0131\u015flam\u0131yor ve kullanmayacak.<\/p>\n<p>ABD, k\u00fcresel \u00f6l\u00e7ekte yeni bir salg\u0131n ortaya \u00e7\u0131kt\u0131\u011f\u0131nda tutumunu de\u011fi\u015ftiriyor, b\u00f6ylece patentlerin a\u015f\u0131ya eri\u015fimde bir engel oldu\u011funu ve a\u015f\u0131lar\u0131n t\u00fcm \u00fclkeler aras\u0131nda daha adil bir \u015fekilde da\u011f\u0131t\u0131lmas\u0131na giydirilmi\u015f bir deli g\u00f6mle\u011fi oldu\u011funu z\u0131mnen kabul ediyor.<\/p>\n<p>Di\u011fer unsur ise ABD\u2019nin, ekonomisinin salg\u0131n \u00f6ncesi seviyelere gelmesine ve d\u00fcnya kapitalist ekonomisinin \u0130kinci D\u00fcnya Sava\u015f\u0131\u2019n\u0131n sonundan bu yana ya\u015fanan en derin ekonomik krizden \u00e7\u0131kmas\u0131na ihtiya\u00e7 duymas\u0131d\u0131r.<\/p>\n<p>\u0130UB-DE, Biden y\u00f6netiminin patentlerle ilgili a\u00e7\u0131klamas\u0131n\u0131n, patentlerin kald\u0131r\u0131laca\u011f\u0131n\u0131n garantisi olmad\u0131\u011f\u0131n\u0131 s\u00f6yl\u00fcyor. Bug\u00fcn t\u00fcm d\u00fcnyada a\u015f\u0131lamay\u0131 ger\u00e7ekle\u015ftirecek tek yol, acil durum dahilinde d\u00fcnyadaki t\u00fcm devlet ve \u00f6zel laboratuvarlar\u0131n maksimum kapasitede \u00fcretim yapabilmesi i\u00e7in patentlerin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 talep eden farkl\u0131 kurulu\u015flar\u0131n geli\u015ftirmekte oldu\u011fu d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki kampanyay\u0131 her zamankinden daha fazla g\u00fc\u00e7lendirmek gerekiyor.<\/p>\n<p>Birka\u00e7 ayd\u0131r geli\u015ftirmekte oldu\u011fumuz kampanyay\u0131, bulundu\u011fumuz t\u00fcm \u00fclkelerdeki di\u011fer kurulu\u015flar, doktorlar, uzmanlar, hem\u015fireler ve sa\u011fl\u0131k \u00e7al\u0131\u015fanlar\u0131 ile g\u00fc\u00e7lerimizi birle\u015ftirerek desteklemeye devam edece\u011fiz. Covid-19 a\u015f\u0131lar\u0131n\u0131n patentlerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 yaln\u0131zca i\u015f\u00e7ilerin ve emek\u00e7ilerin d\u00fcnya \u00e7ap\u0131ndaki seferberli\u011fiyle sa\u011flayabiliriz.<\/p>\n","protected":false},"excerpt":{"rendered":"<p>\u0130\u015f\u00e7ilerin Uluslararas\u0131 Birli\u011fi \u2013 D\u00f6rd\u00fcnc\u00fc Enternasyonal \u00f6nderlerinden Miguel \u00c1ngel Hern\u00e1ndez taraf\u0131ndan kaleme al\u0131nd\u0131. Birle\u015fik Devletler 5-6 May\u0131s\u2019taki D\u00fcnya Ticaret \u00d6rg\u00fct\u00fc\u2019n\u00fcn Genel Konsey toplant\u0131s\u0131nda; Covid-19 a\u015f\u0131lar\u0131ndaki fikri m\u00fclkiyet haklar\u0131 hakk\u0131ndaki muafiyete ili\u015fkin karar\u0131n\u0131 duyurdu. Bilhassa Biden y\u00f6netimi, halen uluslararas\u0131 ila\u00e7 \u015firketlerinin sahibi oldu\u011fu Covid-19 patentlerinin kald\u0131r\u0131lmas\u0131n\u0131 \u00f6neren \u00fclkelere kat\u0131lacak. \u00c7o\u011fu a\u015f\u0131 \u00fcreticisi olan AB, \u0130ngiltere, Norve\u00e7, [&hellip;]<\/p>\n","protected":false},"author":2,"featured_media":5212,"comment_status":"closed","ping_status":"closed","sticky":false,"template":"","format":"standard","meta":[],"categories":[1],"tags":[],"_links":{"self":[{"href":"https:\/\/uit-ci.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5343"}],"collection":[{"href":"https:\/\/uit-ci.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts"}],"about":[{"href":"https:\/\/uit-ci.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/types\/post"}],"author":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uit-ci.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/users\/2"}],"replies":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uit-ci.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/comments?post=5343"}],"version-history":[{"count":1,"href":"https:\/\/uit-ci.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5343\/revisions"}],"predecessor-version":[{"id":5344,"href":"https:\/\/uit-ci.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/posts\/5343\/revisions\/5344"}],"wp:featuredmedia":[{"embeddable":true,"href":"https:\/\/uit-ci.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media\/5212"}],"wp:attachment":[{"href":"https:\/\/uit-ci.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/media?parent=5343"}],"wp:term":[{"taxonomy":"category","embeddable":true,"href":"https:\/\/uit-ci.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/categories?post=5343"},{"taxonomy":"post_tag","embeddable":true,"href":"https:\/\/uit-ci.org\/index.php\/wp-json\/wp\/v2\/tags?post=5343"}],"curies":[{"name":"wp","href":"https:\/\/api.w.org\/{rel}","templated":true}]}}